‘Ik wil een simpel leven en kunnen vertrouwen op de toekomst.’

Jarenlang woonde Gülnara met haar gezin in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan. Samen met haar zoon Rizvan en dochter Shola (nu vijftien en zeventien) kwam ze drie jaar geleden naar Nederland.
Gülnara wil ons graag vertellen over haar ervaringen met de activiteiten van Grenzeloos Creatief voor bewoners van het AZC. Eline, de vaste begeleider van deze activiteiten, schuift ook bij het interview aan. En we boffen dat dochter Shola de Nederlandse taal al goed beheerst, want ze vertaalt probleemloos al onze vragen en antwoorden.

Gülnara wil er niet veel over kwijt, maar het gezin had het heel moeilijk in Azerbeidzjan. Ze vertelt dat het te gevaarlijk werd voor hen alle drie. Daarom besloot ze het land te ontvluchten. Na een maand in Ter Apel kwamen ze in het AZC in Assen terecht, waar ze weer een beetje tot rust kwamen. Ze vinden het een mooie en fijne plek om te wonen. Ze hebben al enkele gesprekken gehad over hun verblijf in Nederland. Gülnara vindt het allemaal erg spannend, maar ze hebben een goede advocaat en ze zegt dat ze erop vertrouwt dat het goed komt.

Goede afleiding
Sinds het voorjaar van 2021 organiseerde Eline bij OngeEikt de activiteiten van Grenzeloos Creatief. Elke woensdagochtend kwamen vrouwen uit het AZC bij OngeEikt om elkaar en Assenaren te ontmoeten en om de Nederlandse taal te leren, terwijl ze bezig waren met allerlei handwerk. Gülnara was vanaf de start elke woensdag aanwezig. Ze had het er erg naar haar zin. ‘Ik kon gewoon met anderen contact hebben en creatief bezig zijn. Vroeger was ik een beetje bang voor mensen, maar tijdens die ochtenden ging het beter. Dat heeft veel geholpen.’ Haar angst komt door wat ze in Azerbeidzjan heeft meegemaakt. Sindsdien heeft ze weinig vertrouwen in mensen. Langzamerhand komt haar vertrouwen een beetje terug. ‘Het lukt nog niet 100% maar ik doe mijn best.’
Als ik haar vraag of ze bij Grenzeloos Creatief het contact met anderen het fijnst vond of juist het creatief bezig zijn, zegt ze dat het haar om beiden gaat. Ze vindt het een mooie combinatie. Bovendien vindt ze het fijn om even iets anders te doen. ‘Anders zit ik alleen maar te piekeren en na te denken. Het is een goede afleiding.’

In Azerbeidzjan was Gülnara kapster. Toen ze jong was, hadden ze thuis een naaimachine, maar in Nederland heeft ze nog veel meer geleerd. Eline beaamt dat: ‘Ik vond het heel mooi om te zien dat je steeds meer zelfvertrouwen kreeg en nieuwe dingen ging proberen.’ Gülnara knikt: ‘Ik wilde het heel graag leren. Omdat ik met mensen kon praten, kreeg ik meer vertrouwen. En ik vind het heel leuk met Eline. Ik heb mijn best gedaan om haar goed te helpen en andere mensen te leren kennen. Ik heb veel geleerd en ik wil graag contact houden.’

Favoriete herinnering
Bij Grenzeloos Creatief zijn vrouwen uit allerlei landen aanwezig, zoals Pakistan, Irak, Iran en Rusland en een aantal Arabische landen. De meesten spreken Arabisch of dialect. Gülnara vindt het moeilijk om met iedereen contact te maken. ‘De meeste vrouwen spreken een andere taal. Er zijn wel een paar vrouwen met wie ik wel contact heb, omdat ze Turks of Russisch spreken, net als ik.’

In mei maakte Gülnare een inspiration board over haar reis naar Nederland. Eline licht toe: ‘Op dat board hingen allemaal idyllische beelden van natuur en rust. Daar sprak zo’n verlangen uit naar wat Nederland jullie te bieden had. En ik vond dat autootje op die weg, die ontsnapping, zo ontroerend.’ Als Eline aan Gülnara vraagt of ze nog veel aan vroeger denkt, antwoordt zij dat ze er liever niet meer aan terugdenkt. ‘Maar dat lukt bijna niet. Ik kan het niet vergeten. Het blijft mijn hele leven bij me.’

Wat is nou eigenlijk de kracht van Grenzeloos Creatief? Volgens Eline draait het er vooral om dat je daar op een natuurlijke manier kennis met elkaar maakt. ‘Je leert van elkaar, je helpt elkaar. Ik leer ook van hen. Het gaat vanzelf. De creatieve bezigheden zijn een soort middel waardoor je contact met elkaar krijgt.’ Ze vervolgt: ‘Je leert mensen kennen en het is laagdrempelig. De mensen uit het AZC kunnen zich thuis gaan voelen in Assen en andersom kunnen Assenaren zich thuis gaan voelen in een diverse maatschappij.’
Voor Gülnara zijn de woensdagochtenden van Grenzeloos Creatief haar favoriete herinnering aan Nederland tot nog toe, zo vertelt ze ons. ‘Mijn doel was om nieuwe dingen te leren. Ik vond het naaien echt heel leuk. Het was ook gezellig. We lachten, praatten met elkaar en waren gewoon bezig. Iedereen was vriendelijk.’

Anderen helpen
Een deel van de creaties die op de woensdagochtenden zijn ontstaan, worden in de Kunst & Ambachtenwinkel van OngeEikt verkocht. Ze zijn herkenbaar aan het label ‘Met liefde gemaakt’. Ook Gülnara werkte hieraan mee. Ze maakte bijvoorbeeld tassen en oorbellen. Het gaf haar een fijn gevoel dat die producten in de winkel verkocht werden. ‘Ik was wel een beetje trots. Ik vind het leuk om iets met mijn handen te maken en iets te doen voor een ander. Dus dat het nuttig is wat ik doe en maak.’

Hoe ziet Gülnara haar toekomst voor de komende paar jaar? Ze hoopt dat ze in Nederland kan blijven. ‘Ik wil een simpel leven. Gewoon, naar school gaan, werken. Ik wil kunnen vertrouwen op de toekomst. Dat mensen veilig zijn. Geen actie.’ In Azerbeidzjan kende ze geen veiligheid en rust. ‘Gewoon simpel leven’, herhaalt ze. Dat is wat ze wil. En ze is dankbaar dat het in Nederland tot nog toe heel leuk en veilig is.
Als Eline vraagt waar Gülnara over droomt naast veiligheid en rust, antwoordt ze: ‘Ik wil dat het mijn kinderen goed gaat.’ Waarop Eline vraagt: ‘Maar wat wil je voor jezelf?’ Gülnara herhaalt haar eerdere woorden, die overduidelijk voor haar de kern vormen: ‘Ik wil een simpel leven zonder actie. Gewoon werken, anderen helpen. Nuttig zijn. Ik wil andere mensen leren vertrouwen en me gemakkelijk voelen tussen anderen.’
Ze bedankt Eline voor de ochtenden van Grenzeloos Creatief: ‘Ze waren heel leuk en belangrijk. Ik hoop dat ze blijven. Ik hoop dat ik daar naartoe mag blijven gaan.’

Interview Margot van Belkum – juli 2022