‘Ik word beoordeeld op mijn kwaliteit en niet op mijn achtergrond.’

Wat begon met reageren op een vrijwilligersvacature, leverde voor Jantien een soort kettingreactie op. Ze assisteerde bij Grenzeloos Creatief en creëerde Geluksvogeltjes. Daarna startte ze met een Ontwikkelplek, waarbij ze haar talenten en passie verkende en veel leerde. Ze exposeert nu haar schilderijen in de Eikplaats aan het Koopmansplein en na de zomer wil ze zich aanmelden als lid van OngeEikt. (noot redactie: dit interview is gemaakt in juli 2022, inmiddels is Jantien lid)
Terwijl ze in het keramiekatelier op Eemland 5b enkele Geluksvogeltjes uit de klei tevoorschijn laat komen, vertelt Jantien over de afgelopen tien maanden.

Voordat Jantien met OngeEikt kennismaakte, ging ze een dag per week naar dagbesteding. ‘Daar kwam ik terecht door een ernstige depressie nadat mijn vader overleed. Ik zit in de Wajong en was bezig met een jobcoach om te ontdekken wat voor werk ik wilde doen. Maar door die depressie kwam ik even niet meer verder. Die dagbesteding deed ik om weer wat ritme te krijgen, want ik kwam niet meer uit huis.’ Op de dagbesteding maakte ze veel kunst, ook om de depressie te verwerken. En ze besloot dat ze in de kunst- en cultuursector wilde werken.

Iets bijdragen
De afgelopen jaren deed Jantien allerlei vrijwilligerswerk, zoals kantoorwerk en het organiseren van evenementen. Ook was ze vijf jaar secretaris bij een sportvereniging. Dat vond ze leuk om te doen, al kostte het haar meer tijd dan ze wilde. Ze wilde wel graag iets bijdragen en haar netwerk vergroten, maar ook tijd voor zichzelf en haar zoon overhouden. Dus schreef ze zich in bij de vrijwilligersvacaturebank waarna Helena van OngeEikt contact op met haar opnam. Jantien startte door op de woensdagochtend wat hand- en spandiensten te verlenen tijdens Grenzeloos Creatief, de wekelijkse ontmoetingsactiviteit voor AZC-vrouwen. Toen ze daarna gevraagd werd om Geluksvogeltjes van keramiek te maken, lukten die vrij goed. Dus werd ze een paar weken later gevraagd om het Geluksvogeltjesproject over te nemen. ‘Door Geluksvogeltjes te maken, draag ik bij aan een goed doel. De opbrengst gaat naar ‘Weg met Kanker’ en naar het gezin van Erik Tipker, de bedenker van de vogeltjes. Erik overleed vorig jaar aan kanker. Ik heb hem niet gekend, maar het gaat mij aan het hart want mijn vader is ook overleden aan kanker. Alles valt nu samen.’
Het maken van de vogeltjes sluit ook aan bij haar deelname aan een Ontwikkelplek. Ze startte hiermee omdat ze meer wilde leren over keramiek en graag een bijdrage wilde leveren aan iets concreets. ‘Paula leerde mij de technieken om die vogeltjes te maken. Daar heb ik voor mezelf ook wat aan omdat ik verder wil met keramiek. Ik heb ook wel kantoorskills, maar zelf iets maken vind ik nog fijner. Het werken met mijn handen is voor mij rustgevend. Dan zit ik niet de hele dag in mijn hoofd.’

Geen uitvaller maar een instromer
Jantien is tevreden over hoe Paula haar begeleidt. ‘Het voelt niet als begeleiding, maar als samenwerken. Zij leert mij veel over het maken van keramiek. En ik vind glazuren heel leuk. Daar heb ik extra informatie over opgezocht en nieuwe technieken uitgeprobeerd. Dus nu leert Paula ook wat van mij. Ze neemt me sowieso vanaf het begin heel serieus. Dat voelt prettig.’
Ze legt uit dat dat ook wel eens anders is geweest: ‘Als je zoals ik een afstand tot de arbeidsmarkt hebt dan voel je je niet zoveel waard. In deze maatschappij draait het om zoveel mogelijk papiertjes. Bij de Ontwikkelplek is dat niet belangrijk. Je draagt bij en het is nuttig wat je doet. Ik word hier geaccepteerd en dat is prettig. Als je een tijdje thuis zit, betekent dat nog niet dat er iets mis met je is. Je hebt gewoon een beetje pech gehad. Hier zijn leuke mensen die me stimuleren. Ik heb een stukje van mijn eigenwaarde teruggekregen. Je wordt niet behandeld of je een uitvaller bent, maar of je een instromer bent. En ze helpen je te ontdekken wat je wilt.’ Toen ze in een scheidingstraject zat kreeg ze hulpverlening. Ze ervaart dat ze bij OngeEikt nu ook een vangnet heeft, naast haar familie. ‘Ik krijg een luisterend oor. Of praktische hulp. Ik heb bijvoorbeeld veel spullen in mijn huis. Vanuit hier krijg ik dan het aanbod om mij te helpen opruimen of de spullen te verhuizen.’

Dat deelnemers aan de Ontdek- en Ontwikkelplekken gevraagd wordt om wederkerigheid vindt ze niet meer dan logisch: ‘Ik word gratis opgeleid en geholpen, dus als ik daar wat voor terug kan doen, dan doe ik dat graag. Als het niet gevraagd werd, zou ik het uit mezelf doen.’

Ervaringsdeskundige
Heeft Jantien nog tips voor mensen die iemand willen coachen bij een Ontdek- of Ontwikkelplek? Ze antwoordt meteen: ‘Respecteer de deelnemer als mens. Hier word je gezien als mens. Of iemand die een tweede kans nodig heeft. Ik ben geen goedkope werkkracht. Ik kan nog niet veel uren werken, maar ik word beoordeeld op mijn kwaliteit en niet op mijn achtergrond.’ Ze ziet voor zichzelf ook een rol weggelegd om anderen te begeleiden. Niet alleen bij praktische activiteiten zoals het leren maken van keramiek, maar ook als ervaringsdeskundige. ‘Ik heb veel ervaring als vrijwilliger, als stagiaire en vanuit een werkplek. Ik kan mensen helpen die een vergelijkbare zoektocht gaan maken. Ik kan tips geven want ik snap iemands zoektocht.’

Ze heeft nu een soort tweejarenplan, waarbij ze wil kijken of het potentie heeft om zelfstandig kunstenaar te worden. ‘Als ik lid wordt van OngeEikt dan participeer ik, leer ik andere vaardigheden. En dan zie ik wel waar dat heen gaat. Ik zal niet meteen rijk worden door keramiek of kunst te maken. Wel kan ik nu een bijdrage leveren. Ergens serieus mee bezig zijn. Ik zoek naar een balans tussen wat ik wil en wat ik kan. Soms wil ik veel meer dan ik kan. Dat heb ik nu iets meer geleerd. Ik moet geduld hebben. Niet alles tegelijk willen.’

Jantiens tip voor andere deelnemers – en eigenlijk voor iedereen: ‘Je hoeft niet bang te zijn om hulp te vragen, want je hoeft niet alles alleen te doen. Er zijn mensen die je willen helpen of met je meedenken. Ik durfde hiervoor nooit om hulp te vragen. Maar hulp vragen betekent niet dat je zielig bent. Het betekent alleen dat je wel wat steun kunt gebruiken. Ook iemand die succesvol is heeft dat wel eens nodig. Bovendien: als je geholpen wordt, gaat het beter met jou. En dan kun je dat doorgeven door ook weer een ander te helpen.’

Interview: Margot van Belkum  – juli 2022
Foto’s: Jantien